Στις 21 – 22 Νοεμβρίου 2025, το Παρίσι τίμησε τον κορυφαίο Έλληνα συνθέτη Μάνο Χατζιδάκι, με αφορμή τα εκατό χρόνια από τη γέννησή του, με ένα ξεχωριστό συνέδριο με τίτλο «Manos Hadjidakis: musique, culture, politique» (Μάνος Χατζιδάκις: μουσική, πολιτισμός, πολιτική) που ξεπέρασε κάθε προσδοκία.
Δεν ήταν μια ακόμη επετειακή εκδήλωση· ήταν ένα βαθύ ταξίδι γνώσης αλλά και συγκίνησης, πλαισιωμένο με γεγονότα που διαμόρφωσαν την πορεία του. Φωτισμένο από προσωπικές μαρτυρίες και στοιχεία των δικών του ανθρώπων, των ανθρώπων που τον έζησαν, εντυπωσίασαν και συγκίνησαν τους παρευρισκόμενους.
Κάθε ομιλία ήταν μια πόρτα που άνοιγε το δωμάτιο των αναμνήσεων που θεωρούσαμε ότι έκλεισε πριν τριάντα ένα χρόνια. Κάθε νότα και κάθε τραγούδι που ακούστηκε ζωντανά ήταν σαν να σήκωνε το πέπλο από ένα πορτρέτο του Χατζιδάκι που μας κοιτούσε επίμονα, με εκείνο το βλέμμα το θλιμμένο αλλά συνάμα τρυφερό και γεμάτο φως, που τόσο πολύ τον χαρακτήριζε!
Aποτίοντας φόρο τιμής στον κορυφαίο μουσουργό
Το συνέδριο χαιρέτισαν με βιντεοσκοπημένο μήνυμά τους, ο Γιώργος Κουρουπός, η Μαρία Φαραντούρη και η Σαβίνα Γιαννάτου, ενώ η παρουσία του συνθέτη Νίκου Κυπουργού, του σκηνοθέτη Δημήτρη Βερνίκου, της Νένας Βενετσάνου και της Νανάς Μούσχουρη μετέτρεψε την αίθουσα σε έναν ζωντανό «Ουράνιο Κήπο» – εκεί όπου η μουσική του Μάνου Χατζιδάκι εξακολουθεί να ανθίζει αιωνίως.
Οι παρουσιάσεις εστίασαν στις σχέσεις της μουσικής του Μάνου Χατζιδάκι με την πολιτική, την ιστορία, την ποίηση, τον κινηματογράφο, το θέατρο και την ευρύτερη ελληνική και ευρωπαϊκή πολιτιστική πραγματικότητα του 20ού αιώνα.
Μέσα από τις ακαδημαϊκές ομιλίες φωτίστηκαν οι πολλαπλές διαστάσεις της ζωής του έργου και της σκέψης του Μάνου Χατζιδάκι ως συνθέτη, ως διανοούμενου, ως πολιτικού όντος και ως πρωτεργάτη πολιτιστικών θεσμών (Τρίτο Πρόγραμμα, Ορχήστρα των Χρωμάτων κ.α.).
Κλικ στο βελάκι για να δείτε φωτογραφίες
Τη διοργάνωση παρακολούθησαν διακεκριμένοι μουσικολόγοι, φιλόλογοι, ιστορικοί και ερμηνευτές από την Ελλάδα, τη Γαλλία και όχι μόνο, ενώ παράλληλες καλλιτεχνικές παρεμβάσεις με μουσικές του μεγάλου δημιουργού μετέφεραν στον κόσμο εκείνο το μοναδικό χρώμα που μόνο ο Χατζιδάκις ηξερε να δίνει.
Η Θεοδώρα Ψυχογυιού, ο Δημήτρης Παπανικολάου, η Κατερίνα Φωτεινάκη και η Ελληνίδα συνθέτρια και τραγουδίστρια του έντεχνου τραγουδιού.κ. Νένα Βενετσάνου μίλησαν στο thesnewsline και τη Χαρά Αγριδιώτη για το διήμερο συνέδριο και τους στόχους της διοργάνωσης.
Κορυφαία στιγμή της εκδήλωσης αποτέλεσε η εμφάνιση της κυρίας Νανάς Μούσχουρη. Η σπουδαία ερμηνεύτρια τίμησε με τη μοναδική της παρουσία την εκδήλωση για τον Μάνο Χατζιδάκι και δήλωσε συγκινημένη μεταξύ άλλων: Ο Μάνος αποτέλεσε κομβικό κεφάλαιο στη ζωή μου. Ό,τι έχω κάνει το χρωστάω στον Μάνο και στον Νίκο (σ.σ Γκάτσο).
Η κυρία Μούσχουρη μάγεψε τους παρευρισκομένους που σιγοτραγούδησαν μαζί της το ”Χάρτινο το Φεγγαράκι” και συγκινημένη έστειλε το δικό της βαθιά ανθρώπινο μήνυμα στον κόσμο: «…Και γι’ αυτόν ακριβώς τον λόγο, όλα αυτά πρέπει να μείνουν αληθινά…γιατί η σελήνη δεν θα ’ναι ολόκληρη, μα θα μας ακούει καλά, είναι η αληθινή, πρέπει να έχουμε κουράγιο, πολλή ελπίδα στη ζωή, και αγάπη, αγάπη αγάπη, αυτό είναι! »
Απολαύστε τη μοναδική Νανά Μούσχουρη στο βίντεο που ακολουθεί:
Το Συνέδριο διοργάνωσε η Θεοδώρα Ψυχογυιού, Καθηγήτρια στη Σχολή Μουσικολογίας του Πανεπιστημίου της Σορβόννης και ο Δημήτρης Παπανικολάου, καθηγητής Νεοελληνικής Λογοτεχνίας στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης με την υποστήριξη της διδακτορικής σχολής Concepts and Languages, του Ινστιτούτου Έρευνας στη Μουσικολογία (IReMus UMR 8223), της ερευνητικής μονάδας EDITTA (Επιμέλεια, Ερμηνεία, Μετάφραση Αρχαίων Κειμένων), της Ελληνικής Κοινότητας Παρισιού και Περιχώρων και του Ελληνικού Πολιτιστικού Κέντρου.
Επιστημονική και οργανωτική επιτροπή: Θεοδώρα Ψυχογυιού, Δημήτρης Παπανικολάου, Κατερίνα Φωτεινάκη, Μάγδα Νικολαΐδου, Λορέντα Ράμου, Μάκης Σολωμός, Ανδριάνα Σουλελέ και Δανάη Στεφάνου.
To Πρόγραμμα του συνεδρίου
Συνεδρία 6 · Από τη φωνή στα όργανα 17:15 – Νίκος Κυπουργός (συνθέτης, Αθήνα): Στο εργαστήρι του Χατζιδάκι συνθέτη για τον κινηματογράφο: ύφος και τεχνική 17:45 – Νένα Βενετσάνου (τραγουδοποιός-ερμηνεύτρια, Αθήνα): Τραγουδώντας το έντεχνο: φωνητικότητα και προφορικότητα 19:00 – Παρουσίαση και προβολή της ταινίας «Μάνος Χατζιδάκις, Είδωλο στον καθρέφτη» (2008) του Δημήτρη Βερνίκου, παρουσία του σκηνοθέτη 20:45 – Λήξη της ημέρας
Σάββατο 22 Νοεμβρίου – Campus Sorbonne, αμφιθέατρο Richelieu
Συνεδρία 7 · Αναλυτικές προσεγγίσεις και δημιουργική διαδικασία 09:15/ – Αναστασία Γεωργάκη (Πανεπιστήμιο Αθηνών): Ανιχνεύοντας το «κόκκο» της φωνής στην έμμετρη ποίηση του Χατζιδάκι: μια υπολογιστική προσέγγιση 09:45
Συνεδρία 13 19:00 – Προσωπική μαρτυρία της Νάνας Μούσχουρη. «Ο Χατζιδάκις σήμερα» – τελική συζήτηση
About the Author
